به گزارش افق رسانه به نقل از دانشگاه تبریز، دکتر محمدتقی اعلمی؛ رئیس دانشگاه تبریز، طی سخنانی در ابتدای این آئین، ضمن ادای احترام به روح مطهر بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی، رهبر شهید انقلاب اسلامی، شهدای گرانقدر انقلاب اسلامی و آرزوی سلامتی و طول عمر با عزت برای رهبر معظم انقلاب اسلامی، از خداوند متعال برای رزمندگان اسلام در تمامی جبههها طلب نصرت و پیروزی کرد و ابراز امیدواری نمود که جبهه مقاومت با پیروزی نهایی، موجب عزت اسلام و پایان حضور استکبار جهانی و صهیونیسم در منطقه شود.
وی با اشاره به برگزاری این مراسم اظهار کرد: همهساله به مناسبت روز معلم، مراسم تجلیل از اعضای هیئت علمی، استادان نمونه دانشکدهها، سرآمدان آموزشی و کارشناسان آزمایشگاههایی که در امر آموزش نقش دارند، برگزار میشد، اما امسال به دلیل شرایط به وجود آمده، امکان برگزاری این برنامه در موعد مقرر فراهم نشد.
رئیس دانشگاه تبریز افزود: با تصمیم هیئترئیسه دانشگاه، مقرر شد پس از عادی شدن شرایط، جلسهای برای تجلیل از استادان فرهیخته و نمونه برگزار شود تا دانشگاه بتواند بخشی از وظیفه خود را در قدردانی از خدمات ارزشمند اعضای هیئت علمی که نقش مهمی در ارتقای جایگاه علمی، پژوهشی و فرهنگی دانشگاه دارند، ادا کند.
دکتر اعلمی با تشریح جایگاه دانشگاه تبریز گفت: دانشگاه تبریز به عنوان دانشگاه مادر منطقه، مسئولیت مهمی در توسعه علم، پژوهش و فناوری بر عهده دارد و با بیش از ۲۴ هزار دانشجو و ۷۸۰ عضو هیئت علمی که در گروههای آموزشی و آزمایشگاههای تخصصی فعالیت میکنند، یکی از دانشگاههای برتر کشور به شمار میرود.
وی ادامه داد: دانشگاه تبریز در نظامهای معتبر رتبهبندی بینالمللی از جمله تایمز، لایدن و شانگهای جایگاه مناسبی دارد و اخیراً نیز در رتبهبندی «یو.اس. نیوز» پس از دانشگاه تهران، به عنوان دومین دانشگاه کشور معرفی شده است.
رئیس دانشگاه تبریز با اشاره به برنامههای حمایتی وزارت علوم از دانشگاههای برتر اظهار داشت: بر اساس یکی از طرحهای حمایتی، اعتبارات ویژهای برای ۲۰ دانشگاه برتر کشور در نظر گرفته شده است تا از استادانی که در تولیدات علمی و پژوهشی و ارتقای جایگاه بینالمللی دانشگاهها نقش مؤثر دارند، حمایت بیشتری صورت گیرد.
وی با اشاره به شرایط کنونی کشور گفت: امروز کشور در معرض تهاجم دشمنان قرار دارد و نیروهای مسلح با ایثار و جانفشانی از تمامیت ارضی و امنیت کشور دفاع میکنند. در چنین شرایطی، جامعه دانشگاهی نیز وظیفه دارد با تلاش علمی و فناورانه، نقش خود را در عبور کشور از شرایط پیچیده کنونی ایفا کند.
دکتر اعلمی تأکید کرد: مهمترین مأموریت دانشگاهیان، توجه ویژه به حوزه علم و فناوری است و باید ظرفیت عظیم دانشگاه در خدمت رفع نیازهای جامعه قرار گیرد.
وی با اشاره به تأکید رئیسجمهور بر نقش دانشگاهها در حل مسائل کشور افزود: پژوهشهای دانشگاهی باید از محیط دانشگاه فراتر رفته و به حل مشکلات واقعی جامعه منجر شود. اساتید و دانشجویان، بهویژه دانشجویان تحصیلات تکمیلی، باید با انجام پژوهشهای مسئلهمحور، در رفع چالشهای کشور، هم در شرایط فعلی و هم در دوران پس از جنگ، نقش مؤثری ایفا کنند.
رئیس دانشگاه تبریز توسعه اقتصاد دانشبنیان را یکی از مهمترین الزامات پیشرفت کشور دانست و خاطرنشان کرد: طی سالهای گذشته نیز همواره بر توسعه تولید و اقتصاد دانشبنیان تأکید شده و امسال نیز بر اقتصاد مقاومتی مبتنی بر علم و فناوری تأکید ویژهای صورت گرفته است؛ از این رو دانشگاهیان باید فعالیتهای خود را در این مسیر متمرکز کنند.
وی در ادامه، دیپلماسی علمی را از دیگر محورهای مهم فعالیت دانشگاه عنوان کرد و گفت: دانشگاه تبریز با توجه به موقعیت جغرافیایی و هممرزی با کشورهای منطقه، از ظرفیت ویژهای برای توسعه همکاریهای علمی بینالمللی برخوردار است و باید از این فرصت به بهترین شکل استفاده شود.
دکتر اعلمی با اشاره به تأثیر فعالیتهای بینالمللی در نظامهای رتبهبندی دانشگاهها اظهار داشت: دانشگاه از استادانی که در اجرای پروژههای مشترک، پایاننامهها و رسالههای مشترک با دانشگاههای معتبر خارجی همکاری میکنند، حمایت ویژه خواهد کرد و انتظار میرود رؤسای دانشکدهها نیز زمینه تسهیل این همکاریها را فراهم کنند.
وی تصریح کرد: تولیدات علمی مشترک با دانشگاههای بینالمللی از امتیازات ویژهای برخوردار است و حمایت از این فعالیتها یکی از سیاستهای اصلی دانشگاه تبریز به شمار میرود.
رئیس دانشگاه تبریز همچنین بر ضرورت توسعه پژوهشهای کاربردی در مرزهای دانش تأکید کرد و گفت: طی سالهای اخیر، به دلیل نیازهای روزافزون صنعت، بهویژه صنایع نظامی، ارتباط دانشگاه با بخشهای اجرایی و صنعتی به شکل قابل توجهی تقویت شده و پژوهشها بیش از گذشته به سمت کاربردی شدن حرکت کرده است.
وی افزود: کاربردیسازی پایاننامهها و رسالههای تحصیلات تکمیلی، علاوه بر تربیت دانشآموختگان توانمند، میتواند در حل مسائل جامعه نیز نقش مؤثری ایفا کند و لازم است دانشگاهها از رویکرد کمیتمحور به سمت ارتقای کیفیت پژوهشها و حل چالشهای واقعی کشور حرکت کنند.
دکتر اعلمی در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع دانشجویان بینالمللی پرداخت و اظهار کرد: طی سالهای گذشته تعداد قابل توجهی دانشجوی خارجی در دانشگاه تبریز جذب شدهاند، اما در برخی رشتهها به دلیل تراکم بالا، سیاست تعدیل ظرفیت در دستور کار قرار گرفته است.
وی تأکید کرد: اگرچه جذب دانشجویان بینالمللی میتواند برای دانشگاه درآمد اختصاصی ایجاد کند، اما اعتبار علمی دانشگاه نباید تحت تأثیر ملاحظات مالی قرار گیرد و صدور مدرک تحصیلی باید صرفاً بر پایه انتقال واقعی دانش و رعایت کامل استانداردهای آموزشی انجام شود.
رئیس دانشگاه تبریز با اشاره به اینکه برخی دانشگاهها در فهرست سیاه برخی کشورهای همسایه قرار گرفتهاند، خاطرنشان کرد: همه اعضای هیئت علمی وظیفه دارند از شأن، اعتبار و شرافت علمی دانشگاه تبریز صیانت کنند و دانشگاه به هیچ عنوان به بهای کسب درآمد، کیفیت علمی خود را قربانی نخواهد کرد.
وی در پایان با اشاره به آمار پذیرش دانشجویان بینالمللی گفت: سال گذشته از میان حدود ۵ هزار و ۵۰۰ متقاضی، تنها ۷۰۰ نفر پذیرش شدند که بخشی از این محدودیت ناشی از مشکلات سامانهای بود. بر همین اساس، لازم است در پذیرش دانشجویان بینالمللی دقت بیشتری صورت گیرد تا دانشگاه بتواند با حفظ استانداردهای علمی، دانشآموختگانی توانمند و باکیفیت تربیت کند.
آموزش، پایه و زیربنای پژوهش است
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاههای آذربایجان شرقی نیز طی سخنانی با قدردانی از تلاشهای اعضای هیئت علمی، بهویژه استادان سرآمد آموزشی، اظهار کرد: بر خود وظیفه میدانم از زحمات و تلاشهای همه اساتید، بهویژه استادانی که در حوزه آموزش گامی فراتر برداشتهاند و به عنوان سرآمدان آموزشی شناخته شدهاند، صمیمانه قدردانی کنم.
حجتالاسلام والمسلمین محمد انوری با اشاره به حضور استادان پیشکسوت در این مراسم، افزود: حضور این عزیزان برای دانشگاه ارزشمند است و این فرصت را مغتنم میشماریم تا از تلاش همه کسانی که در طول تاریخ برای گسترش دانش، انتقال علم و تربیت نسلهای مختلف کوشش کردهاند، سپاسگزاری کنیم و قدردان نعمت بزرگ معلمی و استادی باشیم.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاههای استان با استناد به فرمایش امیرالمؤمنین حضرت علی (ع) مبنی بر اینکه «اگر کسی به من حرفی بیاموزد، مرا بنده خود قرار داده است»، تصریح کرد: این تعبیر، جایگاه والای استاد و معلم را به بهترین شکل تبیین میکند و نشان میدهد که حتی آموختن یک جمله نیز حقی بزرگ بر گردن انسان ایجاد میکند.
وی ضمن تبریک به استادان برگزیده آموزشی، ابراز امیدواری کرد این مراسم نقطه عطفی برای ایجاد تحول در حوزه آموزش باشد و گفت: امروز یکی از نیازهای اساسی دانشگاه، توجه ویژه به آموزش است.
حجتالاسلام والمسلمین انوری با بیان اینکه در سالهای اخیر، فعالیتهای پژوهشی و فناورانه تا حدودی بر آموزش غلبه پیدا کرده است، اظهار داشت: در برخی موارد احساس میشود آموزش مورد غفلت قرار گرفته، در حالی که آموزش، پایه و زیربنای پژوهش است و اگر این بخش تضعیف شود، در آینده شاهد پژوهشهای مطلوب و اثرگذار نخواهیم بود.
وی با تأکید بر اینکه رسالت نخست استاد دانشگاه آموزش و سپس پژوهش است، افزود: برای مواجهه با شرایطی مانند شیوع کرونا، جنگ و سایر بحرانهایی که فرآیند آموزش را تحت تأثیر قرار میدهند، باید ایده و راهکار داشت و خود استادان نیز باید از جایگاه آموزش دفاع کرده و به آن به عنوان یک موضوع حیثیتی بنگرند.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاههای استان با اشاره به نقش تربیتی استادان گفت: استاد تنها انتقالدهنده دانش نیست؛ بلکه حضور و ارتباط او با دانشجو، به صورت طبیعی و ناخواسته آثار عمیقی بر روح، شخصیت و اندیشه دانشجویان بر جای میگذارد و این تأثیرگذاری، مسئولیت استاد را دوچندان میکند.
وی در ادامه، سه رسالت اساسی استادان را تشریح کرد و گفت: نخستین وظیفه هر استاد، بیان واقعیتهاست؛ یعنی انتقال آنچه وجود دارد و انکار واقعیتها نیز صحیح نیست. اما اگر استاد تنها به بیان واقعیتها اکتفا کند، رسالت او ناقص خواهد بود.
حجتالاسلام والمسلمین انوری افزود: در کنار واقعیتها باید به حقیقت مسائل نیز پرداخت؛ حقیقت، چرایی و معنای واقعیتهاست. واقعیتها قابل مشاهدهاند، اما حقیقت، کشفکردنی است و این کشف با عقل صورت میگیرد. در اینجاست که نقش استاد برجسته میشود؛ زیرا یکی از مهمترین رسالتهای او شکوفا کردن عقل و پرورش قدرت تحلیل در دانشجو است تا بتواند فراتر از مشاهده واقعیتها، حقیقت را نیز درک کند.
وی تصریح کرد: امروز بسیاری تنها به بیان واقعیتها میپردازند و از حقیقت سخنی نمیگویند و حتی برخی به جای حقیقت، حقیقتنمایی میکنند. این مسئلهای است که استادان باید نسبت به آن حساس باشند.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاههای استان با اشاره به شرایط کنونی کشور اظهار داشت: جنگ امروز یک واقعیت است که همه آن را مشاهده میکنند، اما آنچه اهمیت بیشتری دارد، حقیقت جنگ و چرایی وقوع آن است.
به گفته وی، در روایت بسیاری از جنگها تنها نام کشورها مطرح میشود، اما کمتر درباره عاملان و تحمیلکنندگان این جنگها سخن گفته میشود و بیان این حقایق نیز بخشی از رسالت علمی و فرهنگی استادان است.
وی تأکید کرد: بیان واقعیتها ضروری است و نباید آنها را انکار کرد، اما توقف در واقعیتها نیز کافی نیست و حتی اگر بیان حقیقت تلخ باشد، چون بر مبنای عقلانیت است، باید آن را بیان کرد.
حجتالاسلام والمسلمین انوری در پایان، سومین رسالت استادان را آرمانسازی برای جامعه و نسل جوان عنوان کرد و گفت: نباید تنها در مرحله بیان واقعیتها و حقایق متوقف شویم، بلکه باید برای آینده آرمان بسازیم؛ زیرا آینده هر جامعهای بر پایه آرمانهای آن شکل میگیرد.
وی خاطرنشان کرد: اگر دانشگاه و جامعه دانشگاهی فاقد آرمان باشند، ناگزیر وضعیت موجود را بازتولید خواهند کرد. بنابراین، در کنار تبیین واقعیتها و بیان حقیقت، باید قلهها و افقهای پیشرو را نیز به جوانان نشان داد تا بتوانند با امید، انگیزه و هدفگذاری برای دستیابی به آیندهای بهتر حرکت کنند.
ضرورت بازنگری در نظام آموزش عالی
معاون آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه تبریز، در مراسم تجلیل از سرآمدان آموزشی دانشگاه تبریز، ضمن ارائه گزارشی از مهمترین اقدامات و برنامههای این معاونت، در ابتدای سخنان خود با اشاره به تأخیر در برگزاری مراسم روز معلم، اظهار کرد: امیدوارم کوتاهی بنده را در ارتباط با برگزاری مراسم روز معلم ببخشید؛ چرا که از اردیبهشتماه سال ۱۴۰۳ روند آموزشی دانشگاه به دلیل جنگ ۱۲ روزه با اختلال مواجه شد و پس از آن نیز با فاصلهای کوتاه و وقوع جنگ رمضان شرایط به گونهای پیش رفت که هنوز هم دانشگاه به وضعیت کاملاً عادی بازنگشته است. از این بابت ضمن ابراز تأسف، عذرخواهی بنده را نیز بپذیرید.
دکتر محمدرضا حسینزاده با تأکید بر ضرورت بازنگری در نظام آموزش عالی گفت: آموزش فعلی نمیتواند دانشجویان را برای آینده، اشتغال، ساختن کشور و مواجهه با نیازهای فردا بهخوبی آماده کند و این موضوع ضرورت ایجاد تحول در نظام آموزشی را بیش از پیش آشکار میسازد.
معاون آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه تبریز با اشاره به شتاب بالای تحولات فناوری افزود: امروز سرعت پیشرفت علم و فناوری بسیار زیاد است و نمیتوان این واقعیت را نادیده گرفت. هوش مصنوعی اکنون در تمامی ابعاد زندگی حضور دارد و باید آن را نه یک تهدید، بلکه فرصتی ارزشمند برای ارتقای آموزش دانست؛ چراکه مهارتهای مورد نیاز آینده با مهارتهای امروز تفاوت اساسی خواهد داشت و لازم است جهتگیری آموزش نیز متناسب با این تغییرات اصلاح شود.
دکتر حسینزاده با تشریح برنامههای دانشگاه در این حوزه اظهار داشت: یکی از برنامههای مهم، بهرهگیری از هوش مصنوعی در آموزش و فرآیندهای آموزشی است؛ اقدامی که میتواند به مدیران، کارشناسان و اعضای هیئت علمی در ارتقای کیفیت آموزش کمک کند. در این زمینه از ظرفیت استادان متخصص حوزه هوش مصنوعی استفاده خواهیم کرد و تاکنون نیز جلساتی در این خصوص برگزار شده که ادامه خواهد یافت.
وی از تصویب «طرح تحول آموزش» در هیئترئیسه دانشگاه خبر داد و گفت: برای اجرای این طرح اعتبارات اولیه پیشبینی شده و در گفتوگو با معاون آموزشی وزیر علوم نیز حمایتهایی در این زمینه وعده داده شده است. همچنین بازنگری برنامههای آموزشی آغاز شده و این روند با سرعت ادامه دارد.
معاون آموزشی دانشگاه تبریز، تجهیز آزمایشگاهها، ارتقای نرمافزارهای آموزشی و توانمندسازی اعضای هیئت علمی را از دیگر محورهای برنامه تحول آموزشی برشمرد و افزود: اجرای این برنامهها در ماههای آینده با شتاب بیشتری دنبال خواهد شد.
وی در ادامه به اجرای طرح «همآموز» که از سوی وزارت علوم ابلاغ شده است، اشاره کرد و گفت: این طرح، شکل جدید و کیفیتری از ارتباط دانشگاه با صنعت محسوب میشود و فرصتهای مطالعاتی صنعتی را در اختیار دانشجویان قرار میدهد. همچنین دورههای مشترک دانشگاه و صنعت با ساختارهای جدید، کارآموزی هوشمند و صدور گواهی مشترک از سوی دانشگاه و صنعت، از جمله بخشهای این طرح است که میتواند نقش مهمی در آینده شغلی دانشجویان ایفا کند.
دکتر حسینزاده با اشاره به ضرورت اصلاح ساختار اقتصادی آموزش در دانشگاه اظهار کرد: اقتصاد آموزش امروز به یک ضرورت اجتنابناپذیر تبدیل شده است. بررسیهای انجامشده نشان میدهد بخشی از دورههای شهریهپرداز دانشگاه، از جمله دورههای بینالملل و نوبت دوم، نه تنها منفعت اقتصادی قابل توجهی برای دانشگاه ندارند، بلکه در برخی موارد هزینههایی را نیز به دانشگاه تحمیل میکنند و این موضوع نیازمند بررسی و بازنگری جدی است.
وی هوش مصنوعی را مهمترین عامل جهش آینده آموزش دانشگاه دانست و گفت: به اعتقاد بنده، بیشترین ظرفیت برای ارتقای کیفیت آموزش در بهرهگیری از هوش مصنوعی نهفته است. البته در این مسیر ملاحظاتی از جمله حفظ حریم خصوصی و رعایت امانتداری علمی وجود دارد که باید مورد توجه قرار گیرد، اما همکاران در حال بررسی و تدوین سازوکارهای لازم هستند و امیدواریم در صورت فراهم شدن شرایط، از مهرماه بخشی از این برنامهها عملیاتی شود.
معاون آموزشی و تحصیلات تکمیلی دانشگاه تبریز افزود: در این مسیر، تجربه دانشگاههای موفق جهان نیز بهدقت مطالعه میشود تا ضمن بهرهگیری از الگوهای موفق، متناسب با شرایط دانشگاه تبریز برنامههای اجرایی تدوین شود.
وی با اشاره به برنامههای میانمدت معاونت آموزشی خاطرنشان کرد: هدفگذاری ما این است که در سال ۱۴۰۵ ارتقای نرمافزار آموزشی دانشگاه و اجرای آزمایشی طرح «همآموز» حداقل در چند دانشکده عملیاتی شود و سپس در سال ۱۴۰۶ توسعه یابد.
دکتر حسینزاده همچنین از برنامهریزی برای برگزاری کلاسهای ترکیبی حضوری و مجازی با بهرهگیری همزمان از هوش مصنوعی و توانمندیهای اعضای هیئت علمی خبر داد و گفت: راهاندازی استودیوی هوش مصنوعی، حرکت به سمت دانشگاه هوشمند و تبدیل دانشگاه تبریز به مرجع علمی در حوزه آموزش از دیگر اهدافی است که امیدواریم با همراهی استادان و دانشگاهیان محقق شود.
وی در پایان با اشاره به ظرفیت علمی دانشگاه تبریز اظهار کرد: دانشگاه تبریز با برخورداری از ۷۸۰ عضو هیئت علمی، سرمایهای ارزشمند در اختیار دارد و هر یک از استادان میتوانند در حل مسائل دانشگاه، جامعه و کشور نقشآفرین باشند. امیدوارم با همراهی و تلاش همه همکاران، روز به روز بر مشکلات غلبه کرده و جایگاه دانشگاه را بیش از پیش ارتقا دهیم.
براساس این گزارش، در پایان این مراسم، ۱۴ نفر از اساتید بازنشسته نمونه دانشگاه، ۴ نفر از اساتید نمونه کشوری، ۵ عضو هیأت علمی سرآمد آموزشی، ۲۴ نفر از اساتید نمونه و شایستگان علمی دانشگاه و ۱۳ نفر از کارشناسان نمونه دانشگاه از سوی رئیس دانشگاه تبریز مورد تجلیل قرار گرفتند.
اتمام خبر/
