به گزارش افق رسانه ، در چنین فضایی سخنرانی رهبران کشورها تنها مجموعه ای از مواضع ملی نبود بلکه تصویری چند لایه از جهان امروز را پیش روی مجمع عمومی قرار داد؛ جهانی که در آن قدرت در حال جابجایی است، اعتماد به نهادهای بین المللی با چالش روبه روست و فناوری های نوین نیز به بخشی از معادله قدرت و امنیت تبدیل شده اند
از همان نخستین سخنرانی آنتونیو گوترش دبیر کل سازمان ملل، بحران اعتماد یکی از محورهای اصلی این روایت بود.
گوترش گفت، جهان در حال حرکت به سوی نظمی چندقطبی است اما این تحول می تواند به دو مسیر متفاوت منتهی شود؛ مسیری مبتنی بر شکاف و بی اعتمادی و همکاری محدود یا نظمی چند قطبی شبکه ای که در آن مراکز متعدد قدرت در چارچوب قانون بین المللی و شبکه ای از روابط اقتصادی سیاسی اجتماعی و فناورانه در کنار یکدیگر فعالیت کنند.
یک تریبون چند جهان روایت نخستین روز مجمع عمومی از جنگ صلح و قدرت
به گفته دبیر کل سازمان ملل، بحران های امروز جهان از جنگ و نقض حقوق بشر تا نابرابری بحران اقلیمی و ظهور فناوری های نوین از یکدیگر جدا نیستند و همگی به مسئله قدرت باز می گردند؛ قدرتی که از یک سو با ظهور مراکز جدید اقتصادی سیاسی و فناورانه در حال توزیع مجدد بوده و از سوی دیگر بخشی از آن به شرکت ها و بازیگران خصوصی منتقل شده است.
گوترش همچنین هشدار داد که انسان ها به شکل فزاینده ای در حال واگذاری تصمیم گیری به ماشین ها هستند و همین مسئله فناوری را به یکی از موضوعات مهم آینده نظم جهانی تبدیل کرده است.
اما اگر قرار بود نخستین روز اجلاس یک نقطه مشترک داشته باشد، «غزه» همچنان در مرکز آن قرار داشت.
دبیر کل سازمان ملل با اشاره به وضعیت سرزمین های اشغالی فلسطین گفت، ابعاد کشتار و ویرانی در نوار غزه در سال های مسئولیت او در سازمان ملل بی سابقه بوده است.
او از تداوم عملیات نظامی اسرائیل در غزه، گسترش شهرک سازی ها و تشدید خشونت در کرانه باختری انتقاد کرد و درباره نگرانی های مربوط به پاکسازی قومی هشدار داد.
گوترش بر ضرورت حفظ راه حل دو دولتی تاکید کرد و یادآور شد که دیوان بین المللی دادگستری در پرونده مربوط به اجرای کنوانسیون پیشگیری و مجازات جنایت نسل کشی در غزه دستورهای موقتی صادر کرده است.
پس از دبیرکل سازمان ملل، لولا داسیلوا رئیس جمهوری برزیل جنگ را نشانه شکست سیاست توصیف کرد و گفت جنگ نباید ابزار پیشبرد سیاست باشد.
لولا که به عنوان نخستین رئیس دولت در هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سخنرانی کرد، گفت که جهان پس از جنگ جهانی دوم با شمار زیادی از درگیری های مسلحانه روبه شده و شورای امنیت در توقف جنگ ها با ناتوانی مواجه شده است.
یک تریبون چند جهان روایت نخستین روز مجمع عمومی از جنگ صلح و قدرت
رئیس جمهوری برزیل اقدامات اسرائیل در غزه را محکوم و بر ضرورت تشکیل کشور مستقل فلسطین تاکید کرد.
او همچنین از سیاست های یک جانبه گرایانه انتقاد کرد و گفت: برزیل حیاط خلوت هیچ کشوری نیست.
لولا در بخش دیگری از سخنان خود به تنگه هرمز اشاره کرد و گفت که این آبراه نباید به میدان نبرد تبدیل شود بلکه باید گذرگاهی امن و با ثبات برای جهان باشد.
این موضوع در سخنان دیگر رهبران نیز تکرار شد و نشان داد که امنیت آبراه ها در نخستین روز اجلاس دیگر صرفا موضوعی منطقه ای تلقی نمی شود و مستقیما با تجارت انرژی و اقتصاد جهانی ارتباط پیدا کرده است.
رجب طیب اردوغان رئیس جمهوری ترکیه نیز تصویری گسترده از دامنه بحران های جهانی ارائه کرد
او ۱۲ ماه گذشته را یکی از خونبارترین دوره های سه دهه اخیر توصیف کرد و گفت در بیش از ۶۰ جنگ و درگیری از غزه تا اوکراین و از میانمار تا دارفور و از ایران تا لبنان شمار زیادی از انسان ها جان خود را از دست داده اند
اردوغان درباره غزه بر ضرورت بازسازی این منطقه تاکید کرد و گفت فلسطین باید بر اساس مرزهای سال ۱۹۶۷ تشکیل شود.
او همچنین بر حفظ آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز تاکید کرد و هشدار داد که گسترش درگیری ها به مناطق همجوار می تواند پیامدهایی فراتر از منطقه داشته باشد.
صادیر جباروف رئیس جمهوری قرقیزستان نیز از زاویه ای دیگر به بحران نظم بین المللی پرداخت.
او استفاده یک جانبه از تحریم ها را مورد انتقاد قرار داد و گفت تصمیم گیری درباره تحریم ها باید در چارچوب منشور سازمان ملل و شورای امنیت انجام شود.
جباروف پیشنهاد کرد پیش از اجرای اقدامات تحریمی پیامدهای بشردوستانه اقتصادی و اجتماعی آنها بررسی شود و سازوکاری بین المللی برای نظارت و بازبینی تحریم ها شکل گیرد.
رئیس جمهوری قرقیزستان همچنین از ضعف در اجرای تصمیمات سازمان ملل انتقاد کرد و گفت اجرا نشدن نظام مند این تصمیمات می تواند به اعتبار چند جانبه گرایی آسیب بزند.
او پیشنهاد ایجاد یک دفتر ثبت عمومی دائمی برای نظارت بر اجرای قطعنامه ها و تعهدات کشورها را مطرح کرد و خواستار خودداری داوطلبانه اعضای دائم شورای امنیت از استفاده از حق وتو در موارد مربوط به اجرای تصمیمات سازمان ملل شد
در روایت شاه اردن نیز مسئله فلسطین به آزمونی برای اعتبار حقوق بین الملل تبدیل شد.
عبدالله دوم با اشاره به ادامه شهرک سازی و مصادره اراضی فلسطینی گفت که جامعه جهانی طی دهه ها به جای حل مناقشه فلسطین و اسرائیل بیشتر به مدیریت بحران پرداخته است.
او به طرح صلح عربی سال ۲۰۰۲ اشاره کرد و گفت این طرح عادی سازی روابط با ۵۷ کشور عربی و اسلامی را در ازای صلح و تشکیل کشور فلسطین پیشنهاد کرده بود.
شاه اردن هشدار داد که بحران های منطقه ای دیگر در مرزهای منطقه باقی نمی مانند و بی ثباتی می تواند تجارت سرمایه گذاری انرژی و معیشت مردم را در فاصله ای دور از میدان جنگ تحت تاثیر قرار دهد
او همچنین تحولات جنوب سوریه را در چارچوب نگرانی های امنیتی منطقه مورد توجه قرار داد.
شیخ تمیم بن حمد آل ثانی امیر قطر نیز منطقه را در یکی از خطرناک ترین مراحل خود توصیف کرد و راه حل اختلافات را در گفت و گو و مذاکره دانست.
امیر قطر گفت بحران های موجود نتیجه سال ها به تعویق افتادن حل مسائل و استفاده از راهکارهای غیر واقعی است و تاکید کرد دوحه به عنوان میانجی همواره بر این باور بوده که گذشت زمان مناقشه ها را حل نمی کند بلکه هزینه آنها را افزایش می دهد
او رسیدگی به ریشه های بحران احترام به حاکمیت کشورها و پایبندی به قوانین و منشور سازمان ملل را برای دستیابی به صلح پایدار ضروری دانست.
او همچنین درباره گسترش درگیری ها در منطقه هشدار داد و تحولات سوریه را مورد توجه قرار داد و گفت جامعه جهانی باید از دمشق برای عبور از مرحله انتقالی حمایت کند.
در میان این روایت های مختلف سخنرانی دونالد ترامپ رئیس جمهوری آمریکا مسیر دیگری را پیش روی مجمع عمومی قرار داد.
ترامپ در سخنان خود بار دیگر درباره ایران مواضع خود را مطرح کرد و مدعی شد آمریکا می تواند پس از انتخابات میان دوره ای با تهران به توافق برسد.
او بر ادامه فشار بر ایران تاکید کرد و گفت جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته ای برای دولت آمریکا اهمیت دارد.
ترامپ در بخش دیگری از سخنان خود از توافق آتش بس در غزه و برنامه های مربوط به بازسازی این منطقه سخن گفت و از کشورهایی که برای بازسازی غزه و ایجاد نیروی بین المللی ثبات تعهد داده اند قدردانی کرد
رئیس جمهوری آمریکا درباره اوکراین نیز گفت توافق میان روسیه و اوکراین می تواند به سرعت حاصل شود.
او همچنین از برنامه آمریکا برای افزایش حضور نظامی در گرینلند سخن گفت و در بخش دیگری از سخنان خود کوبا را هدف انتقاد قرار داد
همزمان با این بخش از سخنان ترامپ هیات نمایندگی کوبا به ریاست وزیر خارجه این کشور جلسه مجمع عمومی را ترک کرد.
در این میان سخنان نخست وزیر انگلیس بار دیگر مسئله فلسطین را به مرکز توجه بازگرداند.
برنهام گفت حوادث هفتم اکتبر نمی تواند اقدامات اسرائیل در غزه و کرانه باختری را توجیه کند و خواستار پایان کشتار و رنج فلسطینیان و افزایش کمک های انسانی شد.
او با اشاره به تلفات غیر نظامیان و به ویژه کودکان گفت انگلیس نمی تواند در برابر ادامه این وضعیت منفعل بماند و تاکید کرد راه حل دو دولتی همچنان از نگاه لندن بهترین مسیر برای دستیابی به صلح و ثبات است.
یک تریبون چند جهان روایت نخستین روز مجمع عمومی از جنگ صلح و قدرت
نخست وزیر انگلیس همچنین از طرح شهرک سازی در منطقه E1 در کرانه باختری انتقاد کرد و گفت اجرای آن می تواند پیوستگی سرزمینی کرانه باختری و امکان تشکیل کشور فلسطین را با مشکل روبه رو کند.
برنهام اعلام کرد انگلیس در برابر کالاهای تولید شده در شهرک های غیر قانونی موضع سخت گیرانه تری اتخاذ خواهد کرد و افرادی را که در ساخت شهرک ها نقش دارند هدف تحریم قرار خواهد داد.
او همچنین بر ادامه حمایت انگلیس از اوکراین افزایش فشار بر روسیه تقویت توان دفاعی اروپا و حفاظت از زیر ساخت های انرژی این کشور تاکید کرد.
بخش دیگری از سخنان نخست وزیر انگلیس به آنچه فعالیت های اطلاعاتی و سایبری روسیه خواند اختصاص داشت و او از برنامه لندن برای ایجاد یک مرکز ملی دفاع اطلاعاتی سخن گفت.
برنهام در بخش دیگری از سخنان خود هوش مصنوعی را یکی از موضوعات مهم آینده دانست و از همکاری انگلیس و آمریکا برای استفاده دفاعی از این فناوری و حفاظت از زیر ساخت های حیاتی سخن گفت.
او همچنین بر ضرورت تدوین اصول مشترک و استانداردهای جهانی برای شفافیت ایمنی و حکمرانی هوش مصنوعی تاکید کرد.
امانوئل مکرون رئیس جمهوری فرانسه نیز طی سخنان خود وضعیت غزه و کرانه باختری را مورد توجه قرار داد.
او درباره وضعیت انسانی در غزه ابراز نگرانی کرد و بر ضرورت اقدام جامعه جهانی تاکید داشت.
مکرون گفت، شناسایی فلسطین از سوی شماری از کشورها اگر با اقدام عملی همراه نباشد نمی تواند به تنهایی مسئله فلسطین را حل کند و بر ضرورت حفظ چشم انداز تشکیل کشور فلسطین تاکید کرد.
رئیس جمهوری فرانسه همچنین گفت امنیت اسرائیل و تشکیل کشور فلسطین از یکدیگر جدا نیستند و بر ضرورت پایبندی به حقوق بین الملل تاکید کرد.
او در بخش دیگری از سخنان خود درباره تنگه هرمز بر آزادی کشتیرانی تاکید کرد و از تلاش فرانسه برای شکل گیری یک ساز و کار چند ملیتی برای حمایت از آزادی عبور و مرور و امنیت انرژی سخن گفت.
مکرون درباره لبنان نیز بر ضرورت حفظ حاکمیت این کشور تاکید کرد و گفت تنها یک لبنان دارای حاکمیت می تواند درباره مسائل امنیتی و خلع سلاح تصمیم گیری کند.
او در موضوع اوکراین نیز بر ادامه حمایت از کی یف و تقویت دفاع هوایی و زیر ساخت های انرژی این کشور تاکید کرد و از ابتکارهایی برای توقف حملات به زیر ساخت های انرژی و دریای سیاه سخن گفت.
رئیس جمهوری فرانسه همچنین خواستار تقویت نقش نهادهای بین المللی از جمله دیوان بین المللی دادگستری شد و بر ضرورت جلوگیری از مصونیت در برابر قانون تاکید کرد.
در بخش دیگری از سخنان مکرون موضوع حکمرانی دیجیتال و هوش مصنوعی مطرح شد و او از ضرورت تنظیم فضای شبکه های اجتماعی برای کودکان و توسعه ظرفیت های مستقل اروپایی در حوزه هوش مصنوعی سخن گفت
این مجموعه سخنرانی ها نشان داد که هوش مصنوعی نیز مانند جنگ و امنیت به یکی از موضوعات اصلی سیاست جهانی تبدیل شده است
رهبران مختلف در نخستین روز اجلاس از یک سو درباره خطرات این فناوری و ضرورت تدوین قواعد بین المللی سخن گفتند و از سوی دیگر بر ظرفیت آن برای توسعه اقتصادی سلامت آموزش و حل مسائل پیچیده تاکید کردند.
رئیس مجمع عمومی سازمان ملل نیز در همین چارچوب هشدار داد که پیامدهای جنگ های جاری در خاورمیانه و اروپا از میدان های نبرد فراتر رفته است.
خلیل الرحمن بر ضرورت تقویت عملکرد سازمان ملل تاکید کرد و با اشاره به کمبود کمک های موجود در غزه گفت میزان کمک های در دسترس با نیازهای واقعی فاصله زیادی دارد.
او همچنین از ضرورت باز شدن درهای سازمان ملل به روی توسعه دهندگان هوش مصنوعی سخن گفت موضوعی که نشان می دهد دستور کار این سازمان دیگر تنها به جنگ و صلح و روابط میان دولت ها محدود نیست.
اگر همه این سخنرانی ها را در کنار یکدیگر قرار دهیم، نخستین روز هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی تصویری از جهانی ارائه کرد که در آن هیچ بحران مهمی دیگر در مرزهای جغرافیایی خود باقی نمی ماند.
جنگ به انرژی و تجارت می رسد، بحران امنیتی به قیمت مواد غذایی و معیشت مردم گره می خورد، بحران فلسطین به اعتبار حقوق بین الملل پیوند می خورد، تحریم به مسئله حاکمیت کشورها تبدیل می شود و هوش مصنوعی به آینده قدرت و تصمیم گیری انسان ها راه پیدا می کند
در یک سوی این تصویر گوترش از حرکت جهان به سوی چند قطبی شدن سخن می گوید و بر ضرورت مدیریت این تحول بر اساس قانون و همکاری تاکید دارد.
در سوی دیگر لولا از چند جانبه گرایی دفاع می کند و عملکرد شورای امنیت را زیر سوال می برد.
جباروف از پیامدهای تحریم های یک جانبه می گوید اردوغان از اصلاح ساختار سازمان ملل سخن می گوید شاه اردن اعتبار حقوق بین الملل را به پرسش می کشد و امیر قطر بر گفت و گو و میانجی گری تاکید می کند
در همین حال انگلیس بر حمایت از اوکراین و راه حل دو دولتی تاکید دارد ژاپن نگرانی های امنیتی شرق آسیا و کره شمالی را برجسته می کند و فرانسه از فلسطین اوکراین تنگه هرمز و اصلاح ساختارهای بین المللی سخن می گوید
در میان همه این صداها، غزه همچنان تکرار می شود
غزه در نخستین روز اجلاس تنها موضوع یک بحران منطقه ای نبود بلکه در سخنان بسیاری از رهبران به نقطه ای برای سنجش اعتبار حقوق بین الملل عملکرد سازمان ملل و میزان پایبندی قدرت های جهانی به اصولی تبدیل شد که خود این نهاد بر اساس آنها شکل گرفته است.
تنگه هرمز نیز از سوی دیگر به یکی از نمادهای پیوند خوردن امنیت منطقه ای با اقتصاد جهانی تبدیل شد آبراهی که سخن گفتن از امنیت آن در نیویورک به معنای سخن گفتن از تجارت انرژی و ثبات اقتصادی جهان بود
در کنار جنگ و امنیت هوش مصنوعی نیز آرام آرام جای خود را در متن اصلی مباحث باز کرد فناوری ای که رهبران از یک سو درباره خطرات آن هشدار دادند و از سوی دیگر آن را بخشی از آینده اقتصاد سلامت آموزش دفاع و قدرت ملی دانستند
به این ترتیب نخستین روز هشتاد و یکمین مجمع عمومی را می توان روز طرح یک پرسش بزرگ دانست.
در جهانی که قدرت در حال جابه جایی است جنگ ها طولانی تر شده اند بحران ها به یکدیگر گره خورده اند و فناوری با سرعتی بی سابقه مناسبات قدرت را تغییر می دهد چه کسی و بر اساس چه قواعدی باید مسئولیت حفظ صلح و امنیت را بر عهده بگیرد.
پاسخ سخنرانان یکسان نبود اما یک واژه در بسیاری از سخنرانی ها تکرار شد:چند جانبه گرایی
رهبران کشورها در نیویورک از جنگ، اشغال، تحریم، بحران بی اعتمادی و رقابت قدرت گفتند و همزمان بر اصلاح سازمان ملل دیپلماسی همکاری رعایت حقوق بین الملل و بازسازی اعتماد تاکید کردند
همین تضاد شاید مهم ترین تصویر نخستین روز اجلاس باشد؛ جهانی که از یک سو بیش از هر زمان دیگری به همکاری نیاز دارد و از سوی دیگر در بسیاری از پرونده ها با شکاف بی اعتمادی و اختلاف میان قدرت های بزرگ و کوچک روبه روست
هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل متحد از ۲۲ تا ۲۸ سپتامبر ۲۰۲۶ در مقر این سازمان در نیویورک برگزار می شود و نمایندگان ۱۹۳ کشور عضو در آن حضور دارند.
صلح و امنیت جهانی حقوق بشر، توسعه پایدار، تغییرات اقلیمی، افزایش سطح آب دریاها، آمادگی در برابر همه گیری ها و حکمرانی هوش مصنوعی از جمله موضوعات مطرح در این نشست است.
نیویورک در روزهای برگزاری این اجلاس بار دیگر به محل گردهمایی رهبرانی تبدیل شده است که هر کدام بخشی از تصویر جهان امروز را روایت می کنند تصویری که در آن جنگ و صلح اقتصاد و امنیت انرژی و تجارت فناوری و قدرت و حقوق بین الملل دیگر موضوعاتی جدا از هم نیستند بلکه اضلاع یک معادله پیچیده جهانی هستند.
اتمام خبر/
